Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết về thuế quan của Tổng thống Trump
Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2 ra phán quyết rằng Tổng thống Donald Trump đã vi phạm luật liên bang khi đơn phương áp đặt các mức thuế quan quy mô lớn trên toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các mức thuế đối xứng mới tại Nhà Trắng ngày 2/4/2025. Ảnh: Reuters/TTXVN
Chánh án John Roberts đã viết bản án với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống. Tòa kết luận rằng các biện pháp thuế quan đã vượt quá khuôn khổ pháp luật cho phép.
Ông Roberts viết thay mặt tòa: “Tổng thống đang tự nhận cho mình một quyền lực phi thường, đơn phương áp đặt thuế quan không giới hạn về mức độ, thời hạn và phạm vi. Xét đến phạm vi, lịch sử và bối cảnh hiến pháp của thẩm quyền được khẳng định đó, Tổng thống phải chứng minh có sự ủy quyền từ Quốc hội mới được phép thực thi”.
Theo phán quyết, cơ sở quyền khẩn cấp mà ông Trump tìm cách dựa vào là “không đủ căn cứ”.
Theo đài NPR (Mỹ), trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ 2, Tổng thống Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp ban đầu áp thuế cơ bản 10% đối với hàng hóa từ hầu hết các quốc gia giao dịch với Mỹ. Đáng chú ý, một số quốc gia bị áp thuế cao hơn, tùy thuộc vào mức độ thâm hụt thương mại của Mỹ với nước đó. Hàng hóa từ các nước như Trung Quốc bị đánh thuế lên đến 145%, mặc dù sau đó đã giảm xuống. Hàng nhập khẩu từ các đồng minh của Mỹ như Canada và Mexico bị đánh thuế 25%; mức thuế của Canada sau đó tăng lên 35%.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm cách áp đặt thuế quan diện rộng bằng cách viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Luật này cho phép Tổng thống Mỹ áp các biện pháp trừng phạt kinh tế cần thiết trong trường hợp khẩn cấp để ứng phó với “các mối đe dọa bất thường và đặc biệt”.
Theo kênh CNN (Mỹ), đây được cho là thất bại nghiêm trọng nhất mà chính quyền Tổng thống Trump nhiệm kỳ hai phải hứng chịu tại Tòa án Tối cao vốn có đa số thẩm phán theo khuynh hướng bảo thủ. Năm ngoái, các thẩm phán từng nhiều lần đứng về phía Tổng thống Trump trong hàng loạt phán quyết khẩn cấp liên quan đến nhập cư, việc sa thải lãnh đạo các cơ quan độc lập và những đợt cắt giảm mạnh chi tiêu chính phủ.
Số phận thuế quan của Tổng thống Trump vẫn bỏ ngỏ
Tòa án Tối cao Mỹ ngày 9/1 đã không ra phán quyết về tính hợp pháp của các mức thuế quan diện rộng do Tổng thống Donald Trump áp đặt, khiến thị trường tiếp tục chờ đợi một quyết định được dự báo sẽ có tác động sâu rộng đến chính sách thương mại cũng như tình hình tài khóa của Mỹ.
Trụ sở Toà án tối cao Mỹ ở Washington D.C. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Trước đó đã có nhiều đồn đoán rằng phán quyết về thuế quan sẽ được đưa ra trong ngày 9/1, nhưng Tòa án Tối cao chỉ công bố một bản ý kiến trong ngày và nội dung này không liên quan đến thuế quan.
Hiện vẫn chưa rõ khi nào phán quyết về thuế quan sẽ được ban hành. Tòa án dự kiến sẽ công bố các phán quyết tiếp theo vào ngày 13/1.
Khi được công bố, quyết định này sẽ giải quyết hai vấn đề: liệu chính quyền có thể sử dụng các điều khoản theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế hay không và nếu việc đó không phù hợp, liệu Mỹ có phải hoàn trả các khoản thuế nhập khẩu mà các nhà nhập khẩu đã nộp hay không.
Tuy nhiên, theo CNBC, phán quyết cuối cùng cũng có thể nằm ở một phương án trung gian nào đó. Tòa án có thể lựa chọn trao quyền hạn hạn chế theo IEEPA và chỉ yêu cầu hoàn trả ở mức giới hạn, cùng với nhiều phương án khác về cách xử lý một vấn đề nhạy cảm đang được Phố Wall theo dõi sát sao.
Hơn nữa, ngay cả trong trường hợp Nhà Trắng thua kiện, họ vẫn còn những công cụ khác để triển khai thuế quan mà không cần đến các quyền hạn khẩn cấp được viện dẫn theo đạo luật này. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hôm 8/1 cho biết chính ông dự đoán một phán quyết "pha trộn".
Tổng thống Trump đã sử dụng IEEPA một phần như một biện pháp khẩn cấp nhằm ngăn chặn dòng fentanyl tràn vào Mỹ.
Theo ông Jose Torres, nhà kinh tế trưởng tại Interactive Brokers, việc mất các mức thuế quan sẽ kéo theo nhiều hệ quả. Nếu tòa án chặn các mức thuế quan, chính quyền sẽ tìm cách lách luật. Tổng thống Trump rất quyết tâm thúc đẩy chương trình nghị sự này bất chấp những tranh cãi tiềm tàng xoay quanh một quyết định như vậy. Việc chặn thuế quan sẽ gây bất lợi cho tham vọng đưa sản xuất trở lại trong nước. Điều đó cũng sẽ xấu cho tình hình tài khóa, lãi suất sẽ tăng cao hơn. Nhưng điều đó lại có lợi cho lợi nhuận doanh nghiệp. Chi phí đầu vào sẽ thấp hơn và thương mại sẽ thông suốt hơn.
Các quan chức chính quyền đã nêu ra nhiều phương án để bù đắp nếu phán quyết của tòa án không theo hướng có lợi cho họ. Trang thị trường dự đoán Kalshi cho rằng chỉ có 28% khả năng tòa án sẽ ra phán quyết ủng hộ các mức thuế quan như hiện nay. Torres cho biết khách hàng của công ty ông cũng có kỳ vọng tương tự.
Bộ trưởng Bessent cho biết chính quyền có ít nhất 3 lựa chọn khác thông qua Đạo luật Thương mại năm 1962 để giữ lại phần lớn các mức thuế quan. Tuy nhiên, ông cũng lo ngại rằng việc hoàn trả tiền thuế có thể gây áp lực lên chính quyền và nỗ lực giảm thâm hụt tài khóa. Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, thuế quan đã mang về khoảng 195 tỷ USD trong năm tài khóa 2025 và thêm 62 tỷ USD trong năm 2026.
Sau cùng, các nhà phân tích của Morgan Stanley cho rằng vẫn còn "dư địa đáng kể cho những sắc thái linh hoạt" trong phán quyết của Tòa án Tối cao. Các nhà phân tích của Morgan Stanley là Ariana Salvatore và Bradley Tian viết trong một báo cáo rằng tòa án có quyền tự do rất lớn khi đưa ra các phán quyết, do đó nhiều kịch bản khác nhau là có thể xảy ra, chẳng hạn như thu hẹp phạm vi các mức thuế hiện hành nhưng không buộc phải dỡ bỏ hoàn toàn, hoặc hạn chế việc áp dụng thuế quan trong tương lai.
Hai nhà phân tích này cho biết thêm: "Chúng tôi cho rằng chính quyền vẫn có thể áp dụng cách tiếp cận nhẹ tay hơn đối với toàn bộ chế độ thuế quan, nhất là trong bối cảnh gần đây trọng tâm chính trị đang hướng vào vấn đề khả năng chi trả".
Tác động của thuế quan cho đến nay đã đi ngược với các dự báo của giới phân tích: lạm phát chỉ chịu ảnh hưởng hạn chế, trong khi thâm hụt thương mại giảm mạnh, trái với kỳ vọng ở một số phía rằng thuế quan có thể khiến Mỹ trở thành kẻ bị cô lập trên sân khấu thương mại toàn cầu. Thâm hụt thương mại trong tháng 10 đã chạm mức thấp nhất kể từ cuối cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009, thời điểm mà nhập khẩu sụt giảm mạnh do cuộc suy thoái nghiêm trọng mà khủng hoảng này gây ra.
Viện Kinh tế Quốc tế Peterson mới đây có bài bình luận: Một phán quyết thủ tục của Tòa án Tối cao Mỹ ngay trước Giáng sinh trong vụ Tổng thống Donald Trump và bang Illinois đang được giới quan sát coi là "dấu hiệu" cho thấy tòa có thể sẽ không ủng hộ chính quyền ông Trump trong các vụ kiện liên quan đến thuế quan "đối ứng".
Trong vụ việc này, tòa bỏ phiếu với tỷ lệ 6 - 3 để giữ nguyên lệnh ngăn chính quyền liên bang triển khai Vệ binh Quốc gia bang Illinois tại Chicago, với lập luận rằng tổng thống chưa đáp ứng các điều kiện pháp lý cần thiết theo luật.
Trọng tâm của phán quyết nằm ở việc giới hạn quyền lực của tổng thống theo văn bản luật. Tòa cho rằng đạo luật được viện dẫn chỉ cho phép liên bang hóa Vệ binh Quốc gia trong những hoàn cảnh rất hẹp, đặc biệt khi tổng thống "không thể sử dụng lực lượng thường trực để thi hành luật", điều mà chính quyền không chứng minh được. Cách diễn giải chặt chẽ này cho thấy tòa không chấp nhận việc mở rộng thẩm quyền hành pháp vượt quá ngôn ngữ và mục đích của luật.
Theo tác giả, logic pháp lý này có nhiều điểm tương đồng với các vụ kiện về thuế quan "đối ứng" mà Tổng thống Trump áp đặt dựa trên Đạo luật IEEPA. Trong cả 2 trường hợp, tổng thống đều bị cho là đòi hỏi quyền lực gần như không giới hạn, xâm lấn thẩm quyền được Hiến pháp giao cho các chủ thể khác - trong vụ Vệ binh là quyền của bang, còn trong vụ thuế quan là quyền đánh thuế vốn thuộc về Quốc hội.
Bài viết lập luận rằng IEEPA vốn là luật về trừng phạt trong các tình huống khẩn cấp bất thường từ nước ngoài, không hề nêu thuế quan như một công cụ chung để điều hành thương mại hay tạo nguồn thu. Việc sử dụng IEEPA để áp thuế diện rộng bị xem là né tránh các khuôn khổ pháp lý mà Quốc hội đã thiết kế sẵn, như các đạo luật về an ninh quốc gia hay chống thương mại không công bằng.
Bài viết kết luận, phán quyết trong vụ Illinois có thể báo hiệu sự điều chỉnh lập trường của Tòa án Tối cao, tái khẳng định nguyên tắc cân bằng quyền lực giữa các nhánh chính quyền. Nếu áp dụng nhất quán lập luận này, tòa có khả năng sẽ siết chặt giới hạn quyền hành pháp, qua đó đặt tương lai các biện pháp thuế quan của Tổng thống Trump trước rủi ro pháp lý đáng kể.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ lạc quan sau phiên điều trần về thuế quan tại Tòa án Tối cao
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 5/11 cho biết, ông "rất lạc quan" về phiên điều trần của Tòa án Tối cao về tính hợp pháp của các loại thuế quan sâu rộng của Tổng thống Donald Trump. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: REUTERS/TTXVN. Tổng thống Trump đã dựa vào Đạo luật Quyền...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Mỹ thừa nhận sai sót trong điều tra gian lận chương trình Medicaid

Trung Quốc phát hiện hệ thống kênh dẫn nước 4.000 năm tuổi

NASA tiết lộ về chiếc hộp nhỏ kỳ lạ đi cùng phi hành đoàn Artemis II vào vũ trụ

Mỹ bác cáo buộc gây sức ép Vatican sau phát biểu của Giáo hoàng

Iran trở thành trường hợp đặc biệt của chiến tranh kinh tế

Thoả thuận ngừng bắn Iran có thể đến quá muộn với nhiều quốc gia châu Phi

Phó Tổng thống Mỹ lên đường tới Pakistan để đàm phán, cảnh báo Iran ngay tại đường băng

Các phi công lo ngại hậu quả khi từ chối bay tới Trung Đông

Hàng trăm chuyến bay bị hủy ở Đức do đình công

Singapore - Australia cam kết duy trì dòng chảy khí LNG và dầu diesel

Israel trục xuất Tây Ban Nha khỏi một cơ cấu liên quan Kế hoạch Hòa bình Gaza của Tổng thống Trump

Giá trần dầu diesel thấp hơn giá nhập, nhiều cây xăng ở CH Czech đối mặt nguy cơ thua lỗ
Có thể bạn quan tâm

Nữ diễn viên bị chồng "cắm sừng" sau 5 ngày kết hôn, vừa chính thức ly hôn
Sao châu á
16:14:22 11/04/2026
Lười bày vẽ mà vẫn muốn eo thon: Trọn bộ 7 bữa cơm "một đĩa" vừa gọn vừa ngon
Ẩm thực
16:10:34 11/04/2026
Sắp xét xử phúc thẩm vụ tranh chấp di sản của cố diễn viên Đức Tiến
Pháp luật
16:08:01 11/04/2026
Khách vào quán cà phê thay 10 bộ đồ chụp ảnh
Netizen
15:57:20 11/04/2026
Bắt giữ một vụ khai thác, vận chuyển 6 cây muội hồng
Tin nổi bật
15:48:59 11/04/2026
Trên đời có duy nhất 1 người cười hở lợi vẫn đẹp khủng khiếp, đẻ sớm 1.000 năm thì giai nhân thời cổ đều phải làm nền
Hậu trường phim
15:41:44 11/04/2026
Chiến lược 3 bước giúp giảm hiệu quả lớp mỡ hông 'cứng đầu'
Làm đẹp
15:28:31 11/04/2026
MPV thuần điện 'kéo' doanh số VinFast trong tháng 3
Ôtô
15:24:34 11/04/2026
2 thay đổi đáng chú ý trong bản iOS 26.4.1 cho iPhone
Thế giới số
14:21:48 11/04/2026
Nhóm nữ Đông Nam Á bị Coachella xếp vào sân khấu phụ khiến dân tình nổi giận, diễn hay không kém huyền thoại BLACKPINK
Nhạc quốc tế
14:19:23 11/04/2026
Đại sứ Mỹ tại New Delhi: Mỹ muốn Ấn Độ mua dầu Venezuela
Myanmar cấm thuốc lá điện tử
Tòa án Tối cao Mỹ ấn định ngày 5/11 xét xử vụ kiện thuế của Tổng thống Trump
Chính quyền Donald Trump đề nghị Tòa án Tối cao Mỹ sớm ra phán quyết về thuế quan
Thuế quan của Mỹ đặt EU và Anh trước bài toán khó
Nhật Bản: Xuất khẩu tăng trưởng bất chấp ảnh hưởng từ thuế quan Mỹ
Tổng thống Trump ám chỉ dùng chiến thuật khác để kiểm soát Greenland
Tòa án Tối cao Mỹ khó lật ngược các mức thuế của Tổng thống Trump
Thuế quan của Mỹ: Tổng thống Donald Trump thông báo thu về hàng trăm tỷ USD
Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ khẳng định tính bền vững của Hiến pháp
Nhìn lại năm 2025 đầy biến động của Tổng thống Trump
Tổng thống D.Trump gọi khả năng chính sách thuế quan bị ngăn chặn là 'mối đe dọa an ninh lớn nhất' của Mỹ
Tòa án Tối cao Mỹ xem xét chính sách gây tranh cãi về quyền quốc tịch theo nơi sinh
Chính phủ Mỹ yêu cầu các bang hủy kế hoạch chi trả đầy đủ trợ cấp thực phẩm cho người thu nhập thấp
Phán quyết của Toà án Tối cao Mỹ buộc Tổng thống Trump đổi chiến lược thuế quan?
Tổng thống Trump xem xét biện pháp thay thế trong trường hợp gặp bất lợi pháp lý
Mỹ: Các nhà kinh tế hàng đầu kêu gọi Tòa án Tối cao bác chính sách thuế đối ứng
Tòa án Tối cao Mỹ ấn định thời điểm xét xử vụ kiện áp thuế quan
Tòa án Tối cao Mỹ 'bật đèn xanh' cho các cuộc truy quét người nhập cư gây tranh cãi
Số tiền khổng lồ Mỹ phải hoàn trả nếu Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan của Tổng thống Trump
Tòa án Mỹ chặn thuế đối ứng, Tổng thống Trump tuyên bố thuế vẫn có hiệu lực
Đồng USD giảm mạnh nhất trong hơn nửa thế kỷ: Mỹ mất dần đặc quyền tiền tệ?
Kịch bản khiến cuộc chiến thương mại của Tổng thống Trump đột ngột ngừng lại vào tháng 6
Trung Quốc họp với các công ty tư nhân nhằm tìm kiếm đối sách với thuế quan của Mỹ
Khách Tây ở Việt Nam phải dậy lúc 5h sáng ra đường để chứng kiến điều hiếm thấy trên thế giới
Xem đoạn clip 3 phút "nàng thỏ" của Trấn Thành trổ tài, netizen chỉ biết thốt lên quá đỉnh!
Sự thật sốc trong cuộc chiến Iran: Lính Mỹ kể lại "địa ngục hỗn loạn" trong ngày đẫm máu nhất
EU phản đối ý tưởng thu phí qua eo biển Hormuz
Tiết lộ nhân vật phản đối mạnh mẽ nhất cuộc chiến chống Iran trong nhóm thân cận của ông Trump
Tổng thống Mỹ vạch lằn ranh đỏ, cảnh báo cứng rắn Iran sau lệnh ngừng bắn
Nga cảnh báo cứng rắn NATO về nghi vấn "muốn kiểm soát Kaliningrad"
10 phút kinh hoàng ở Liban khi Israel ném bom cả trăm mục tiêu
Ngừng bắn ở Iran, Liban vẫn chìm trong bom đạn
Tổng thống Trump cảnh báo Iran, gấp rút hành động khơi thông eo biển Hormuz
Liều mình lấy chồng U40, đêm tân hôn vừa vò tóc anh, tôi "hét thất thanh" phát hiện bí mật giấu sau lớp tóc giả
Thở phào khi vợ vô sinh tự nguyện bỏ đi, 3 năm sau gặp lại cô chỉ biết hối hận nghẹn ngào
Tranh tiền phúng điếu, anh em khóc òa khi đọc mảnh giấy mẹ để lại lúc lâm chung
Phúc thẩm vụ tranh chấp di sản thừa kế của cố nghệ sĩ Vũ Linh
Đúng hôm nay, thứ Bảy 11/4/2026, 3 con giáp phúc khí đầy mình, vận mệnh vượng phát, ung dung nằm trên đống vàng hưởng trọn vinh hoa phú quý
Tìm thấy thi thể nam sinh viên sau 5 ngày mất tích ở TPHCM
Hoa hậu nổi tiếng quê Hải Phòng: Kín tiếng, từ 5 giờ chiều đến 8 giờ tối ai gọi điện cũng không nghe máy
Đúng ngày mai, Chủ Nhật 12/4/2026, 3 con giáp ôm trọn tiền tỷ, vàng bạc chật két, mọi điều suôn sẻ, thời kỳ hoàng kim rực rỡ
Bên trong nhà phố rộng 150m2, cao 5 tầng của Hậu "Sida" - NSƯT Linh Huệ
Chị dâu có 3 con vẫn nằng nặc đòi nhận con nuôi, tôi lén đi xét nghiệm ADN thì phát hiện sự thật khiến mình bị đuổi khỏi nhà
Khoảnh khắc nam sinh Bách khoa cứu người trong đám cháy bất ngờ viral trở lại trên X với 17 triệu lượt xem
Bức ảnh đẹp phát sốc khiến Vương Sở Nhiên bị mắng "cô ta cũng chẳng khác gì Trương Lăng Hách"
Bà mẹ ở Hà Nội chia sẻ: Tôi từng nghĩ mua căn hộ tầng 1 là "quá tiện" - đến khi sống mới thấy "hứng đủ" 4 bất tiện khó nói
Showbiz Việt có mỹ nam đẹp hơn hoa nhưng mất tích bí ẩn, cả sự nghiệp chỉ đúng 1 bản hit vẫn nổi tiếng
TikToker 1,6 triệu followers tổ chức fanmeeting nhưng chỉ có 2 người đến: Phản ứng khi bị nói "ảo tưởng"
Ngồi xem bóng chuyền, nam thanh niên bị đâm tử vong
Khối tài sản 6,7 tỷ USD của vợ "Đường Tăng" Trì Trọng Thụy chia thế nào?
Ca sĩ Thiện Nhân tố người thân chiếm đoạt tài sản, gia đình 'cầu cứu' công an